Hilbert's Hotel Is Just Fine
8:07 AM

I'm taking a philosophy of religion class this semester where we explore the question of whether such a thing as god exists. Having been an agnostic atheist for most of my life, I am not religious, but also do not claim to deny the existence of god. I am, however, deeply interested in learning about the arguments for and against god's existence, and am ready to concede his existence if a sound argument is presented to me to prove it. The arguments and reasons I have encountered so far, however, are unconvincing and often fallacious. To my great surprise, it seems that the fallacious nature of many such arguments is often not addressed clearly and in detail, or if it is, that such responses have not been popularized enough. I have decided, therefore, to publish my comments on theistic arguments which I believe to have flaws that I feel deserve being written about and being refuted. I expect to write more of my thoughts on philosophy of religion as I encounter more arguments in my class, so I suppose my posts could be read as my journey to find out whether god's existence is something that can be rationally believed in.

    The first argument that I encountered and that immediately struck me as fallacious is a part of the Kalam Cosmological argument, nowadays most strongly represented by William Lane Craig. I will not go into details of it here, but a critical part of the argument rests on the impossibility of infinite things existing in reality. That particular section of the argument goes as follows:
  1. If we look back in time, we can see that there's a regress of events, i.e. one event precedes another and so on.
  2. This cannot go on infinitely because an infinite number of things cannot exist in reality.
  3. Therefore, this regress of events must end somewhere.
  4. This end represents the beginning of the universe.
  5. If the universe began to exist, there must be a reason why it began existing.
  6. That reason is God. 
    In this post, I want to address point 2. To my mind, it seems perfectly plausible that the regress of events be infinite, and that it never end. After all, you can imagine an infinite regress of events in your mind: one event preceding another, and so on ad infinitum. It would seem bizarre to me, if the regress suddenly stopped and suddenly a god appeared. Craig, however, says that it must necessarily end because infinity, though it can exist in mathematics, cannot exist in reality. This is proved, he believes, by a seeming logical paradox called the Hilbert's Hotel.

Why Hilbert's Hotel is not Paradoxical
Hilbert's Hotel. It’s always booked solid, yet there’s always a vacancy. For the Hilbert Hotel doesn’t merely have hundreds of rooms — it has an infinite number of them. Whenever a new guest arrives, the manager shifts the occupant of room 1 to room 2, room 2 to room 3, and so on. That frees up room 1 for the newcomer, and accommodates everyone else as well (though inconveniencing them by the move).
Now suppose infinitely many new guests arrive, sweaty and short-tempered. No problem. The unflappable manager moves the occupant of room 1 to room 2, room 2 to room 4, room 3 to room 6, and so on. This doubling trick opens up all the odd-numbered rooms — infinitely many of them — for the new guests. Later that night, an endless convoy of buses rumbles up to reception. There are infinitely many buses, and worse still, each one is loaded with an infinity of crabby people demanding that the hotel live up to its motto, “There’s always room at the Hilbert Hotel.”

    (See a sixty-second explanation of the problem here and the way Craig present it here.) According to Craig (and many other thinkers throughout the history), the absurdities in the example of Hilbert's Hotel demonstrate that infinity cannot exist in reality. However, there is nothing absurd or logically impossible about the hotel, and it does not by any means constitue proof that an infinite number of things could not exist in reality. Let's take into consideration one by one the two key points which seem to puzzle Craig:

"As a result of these room changes, room #1 now becomes vacant and the new guest gratefully checks in. Before he [the new guest] arrived, all the rooms were full!" (198)
    Now Craig is bothered by the seeming paradox above because he does not understand that, normally, when a hotel is said to be "full", it means two things:

  1. All the rooms have guests.
  2. No more guests can be accommodated (because no more new rooms can be added to the hotel)
    These two conclusion apply only to hotels that have a finite number of rooms, because if they were full, and no more rooms could be added to the hotel, obviously no more people could check in. However, in an infinite hotel, you can add as many rooms as you like, because per definition it is an infinite hotel, and adding more rooms does not change the fact that it still the same hotel because it still would have an infinite number of rooms. Suppose for example, that instead of taking all the pains to shift an infinite number of guests whenever a new guest arrived, we just built a new room in front of room #1. Then we could shift down the numberings of all the rooms by one, i.e. calling the new room #1 and the old #1 room #2, and so on. The hotel has one more room, and one more guest, but it still has an infinite number of rooms, so it still is the same Hilbert's hotel. In this way, we can see that there's nothing paradoxical about accommodating additional new guests in an infinite hotel. (An alternative scenario would be that no new rooms are added, but that the room shifting would go on to infinity and forever. As there's no reason why the shifting should ever end, there's nothing paradoxical in this scenario either.)

    Here's the second main seeming paradox Craig bases his arguments on.

“Equally curious, according to the mathematicians, there are now no more persons in the hotel than there were before: the number is just infinite. But how can this be?.... How can there not be one more person in the hotel than before?.... And, again, strangely enough, [after infinity of additional guests is accommodated] the number of guests in the hotel is the same after the infinity of new guests checks in as before, even though there were as many new guests as old guests…. And yet there would never be one single person more in the hotel than before.” (198)

    All the muddle that Craig has gotten himself into seems to stem from the fact that he does not understand what 'infinity' means. He thinks that it would be paradoxical if a number was added to infinity but the sum would nevertheless equal infinity. I believe that this is mainly because Craig seems to think that infinity is some specific number, although he doesn't know what it is. But infinity is not any specific number. When we say that something is 'infinite' we simply mean to say that it does not have a boundary or limit, that if we tried to measure it, we would never finish, and that if we tried to count an infinite number of things, we would also never finish. We do not mean to say that that something is extremely large, but that we don't know how large, or that an infinite number of rooms is very many, but we don't know how many. Therefore, when we say that Hilbert's Hotel has an infinite number of rooms, we mean to say that there are countless number of rooms, that if we tried to count the number of rooms, we would never finish. Because even if new rooms are added to the hotel, the hotel, although it would have additional rooms, would still have countless number of rooms, we understand that the hotel still has an infinite number of rooms. So because adding a room to a countless number of rooms does not change the fact that the number of rooms is countless, we say that the hotel still has an infinite number of rooms or guests within it. It does not mean that an additional guests or rooms were not checked in or that "there would never be one single person more in the hotel than before” as more guests were added.

   Therefore, as we can see from above, Hilbert's Hotel is not a paradox, and fails to prove that infinity cannot exist in reality.

Citations from:
Peterson, Michael, William Hasker, Bruce Reichenbach, and David Basinger. Philosophy of Religion: Selected Readings. New York: Oxford UP, 2010. Print.
12 сэтгэгдэлтэй

Түгээмэл асуултууд (FAQ)
3:27 PM

   Мэйлээр ихэвчлэн нэг төрлийн асуултууд давтагдан ирдэг болохоор энд ерөнхийлөн нэгтгээд хариулбал мэдээлэл олж авахад цаганд хэмнэлттэй байх болов уу гэж бодоод энэхүү бичлэгийг бичиж блогтоо хуудас болгон орууллаа. 

Би Харвардад ормоор байна аа. Одоо яах хэрэгтэй вэ?

    Хамгийн эхлээд блогон дээр байгаа Америкийн их дээд сургуульд элсэн орохтой холбогдолтой нийтлэлүүдийг бүгдийг нь сайн уншчихвал ерөнхийдөө юу хийх ёстой талаар гайгүй сайн ойлголттой болчихно. Мэдээж harvard.edu гээд Харвардын веб сайт руу ороод admissions буюу элсэлт гэсэн хэсэг рүү орж зөндөө мэдээлэл авах боломжтой.
    Үүний дараа talk.collegeconfidential.com сайт руу орж нарийн ширийн асуултуудаа бусад сургуульд орохоор бэлдэж буй хүмүүсээс асууж мэдэж болно. Мэдээж бас Гүүгл ашиглавал бараг л бүхий л хэрэгтэй мэдээлэл олдохоор байгаа. Блог дээр байхгүй, нээт дээр хайгаад олдохгүй байгаа мэдээлэл байвал над руу мэйл бичээд асууж болно.

Дунд сургуулиа төгсөөд Монголд дээд сургуульд орчихлоо; баклавраар Америкад сурна гэвэл яах вэ? Америк сургуульд шилжиж очиж сурч болох уу?

   Монголын дээд сургуулиудын трансфэр кредитийг ер нь Америк сургуулиуд хүлээн зөвшөөрдөггүй болохоор Монгол дахь баклаврынхаа дундаас шилжиж очиж үлдсэн хугацаагаа Америкад гүйцээх ер нь боломжгүй. Гэхдээ Америкад нэг дүгээр курсээсээ эхлэн суралцахад болохгүй гэх юм байхгүй. Нэг юм уу хоёр дугаар курсэд сурч байхдаа Америкийн сургуулиудад apply хийгээд Америкад очиж сурсан зөндөө Монгол оюутнууд бий.

Би баклавраа Монголд төгссөн, ХХ дүнгийн голчтой, ХХ мэргэжилтэй бол Харвардад мастераар яаж сурч болох вэ? Ер нь элсэж орох боломжтой юу?

   Хаана ч сурсан байсан мастераараа Харвардад сурч болно. Гол нь сайн голч дүнтэй, сурах чин үнэн хүсэлтэй байх хэрэгтэй. Гэхдээ Америкад анагаах ухаанаар сурахад гадны хүмүүст элсэн ороход тун хэцүү, гадны хүмүүст тэтгэлэг бараг өгдөггүй болохыг анхаарна уу. Бусад чиглэлүүдийн талаарх мэдээллийг сургууль сургуулийнх нь веб сайтын admission буюу элсэлтийн хэсэг рүү ороод авч болно. Үүнээс гадна интернэт дээр Америкийн сургуулиудад орох талаар ярилцаж сурагч оюутнууд бие биендээ зөвлөгөө өгдөг talk.collegeconfidential.com top-law-schools.com/forums гээд зөндөө хэлэлцүүлгийн форумууд бий.

SAT, TOEFL, Subject Test гээд олон шалгалтууддаа хэзээ бүртгүүлж, хэзээ өгөх хэрэгтэй вэ? 

Би TOEFL дээр XXX оноотой; Харвардад орж чадах уу?

Бест төвтэй хамтран зохион байгуулдаг зуны сургалтын хөтөлбөрийн талаар мэдээлэл өгөөч?

    Зуны хөтөлбөрийг Association of Mongolian Students in America (AMSA) буюу Америк дахь Монгол Оюутны Холбоотой хамтран зохион байгуулдаг болохоор хөтөлбөрийн талаарх бүхий л мэдээллийг холбооны www.amsa.mn веб сайт болон холбооны twitter.com/amsa_amokh твиттэр хаягуудаас авч болно.

    Хөтөлбөрийг 2012 оны 6-р сарын сүүл юм уу 7-р сарын эхэн үес эхлэн сарын туршид зохион байгуулахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд өнгөрсөн жилийнхтэй төстэй зохион байгуулагдана. Хөтөлбөрийн багш нар Harvard, MIT, Columbia, Mount Holyoke, Wesleyan гээд сургуулиудад сурдаг Монгол оюутнууд байх юм.

Би долоо юм уу түүнээс бага ангид сурдаг; Харвардад ороход яаж бэлдэх вэ?

   Эртнээс боловсролдоо анхаарч байгаа чинь маш сайн байна. Одоохондоо бол хичээлдээ шамдан суралцах, Англи хэлээ тууштай сайжруулах, хичээлээс гадуур өөрийн сонирхолтой дугуйланд хамрагдах, спортоор хичээллэх зэрэг дээр голлон анхаарах хэрэгтэй. Мөн Америкад Харвард гэлтгүй олон зуун маш сайн сургуулиуд байгаа шүү гэж хэлье.
4 сэтгэгдэлтэй

“Best University Opportunity Program” АНУ-ын их дээд сургуулиудад элсэхэд бэлтгэх цогц хөтөлбөр
6:37 PM

    Америкийн сургуулиудад өргөдлөө явуулж, өгөх шаардлагатай тестүүдэд таныг бэлдэж өгөх  цогц курсэнд суухыг хүсвэл энэхүү хөтөлбөрт хамрагдаж болно. Хэдий хэрхэн бэлдэх тухай мэдээллийг интернэтээс хайгаад олох боломжтой, тестүүдэд тууштай бол өөрөө бэлдээд сууж болох ч гэсэн туршлагатай багш нараар тогтмол цагаар заалгавал цаг заванд хэмнэлттэй, илүү үр дүнтэй байх нь дамжиггүй. 
    Хөтөлбөрийг одоо MIT болон Америкийн бусад сайн сайн сургуулиудад сурч буй Монгол оюутнууд өөрсдийн дадлага туршлага дээрээ тулгуурлан зохион байгуулж байгаа учраас их тустай байна байх аа.
     Юутай ч 6-р сарын 25-ны 2 цагаас Монголын Залуучуудын Холбооны хурлын танхимд болох уг хөтөлбөрийн танилцуулах өдөрлөгт очоод үзнэ биз ээ.
     Илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг энэ танилцуулах хуудаснаас авч болно.
Хөтөлбөрийн facebook дээрх хуудсыг энд дарж үзнэ үү.

“Best University Opportunity Program” АНУ-ын их дээд сургуулиудад элсэхэд бэлтгэх цогц хөтөлбөр
Сургалт 2011 оны 06-р сарын 27-нд эхэлнэ.
Бүртгэлийг өдөр бүр 10.00-20.00 цагийн хооронд авч байна.

Хөтөлбөрийн зорилго:
Монголынхоо залуусыг өөрсдийн оюуны хүчээр АНУ-ын
өөрийн хүссэн нэр хүндтэй их сургуулиудад тэтгэлэгтэйгээр
элсэн ороход туслан бэлдэхэд оршино.

Хөтөлбөрийн тухайд:
Оюутан сурагчиддаа зориулж Монголд анх удаа зохион
байгуулагдаж буй тус сургалт нь АНУ-ын сургуулиудад хэрхэн
яаж элсэх, тэтгэлэг авах, шалгалтанд бэлтгэх цогц хөтөлбөр
юм. Сургалтанд дунд сургуулийн 8-12-р ангийн сурагчид, Их
сургуулийн 1, 2-р курсын оюутнууд хамрагдах боломжтой.

• SAT Reasoning Test - Critical Reading, Writing
• SAT Subject Test - Mathematics
• SAT Subject Test - Physics
• Course for Application Process
гэсэн 6 чиглэлээр зохион байгуулагдана. Эдгээрээс сурагч
өөрөө сонгож 1-4 сургалтанд суух боломжтой.
Сургалтыг АНУ-ын шилдэг их сургуулийн оюутнууд болон
англи хэлний шилдэг багш нар удирдаж явуулна.

Танилцуулах өдөрлөг:
6 сарын 25-нд 14.00 цагт Монголын Залуучуудын Холбооны
хурлын танхимд болно. Тус өдөрлөгөөр сургалтыг зохион
байгуулагч оюутан, багш нар танилцуулага хийнэ.

Мэдээлэл Технологийн Үндэсний Парк -307 тоот
Э-шуудан: bestuop@gmail.com
Холбоо барих утас: 11-327733, 99084989
12 сэтгэгдэлтэй

3rd World Online Debating Championships-д оролцоорой!
12:39 PM

   Дэлхийн онлайн мэтгэлцээний энэхүү тэмцээнд орон тус бүрээс нэг баг шалгаруулж аван 32 баг бүрдүүлээд аваргыг нь тодруулах юм. Дэлхийн хаанаас ч компьютертэй л бол оролцож болдог, бичгээр оролцох тул нөгөө багтаа хариулахад ашиглах нотолгоо баталгаануудаа өгөгдсөн 24 цагийн дотор сайтар нягтлан боловсруулах боломжтой гэх мэт чанаруудаараа ердийн мэтгэлцээний тэмцээнүүдээс давуутай. Тэмцээн нь 7-р сард эхлээд баг бүр хоёр долоо хоног тутам нэг мэтгэлцээнд оролцон шигшэгдэх журмаар явагдсаар 9-р сард өндөрлөнө. Мэдээж түрүүлсэн багийн гишүүдийг гоё гоё шагналууд хүлээж байгаа. Гол нь гэхдээ Англиар мэтгэлцэх болон бичих чадвараа сайжруулах боломж болохоор, бас эхний гурван байрын нэгийг эзэлбэл Америкийн их сургуульд орох магадлалыг чинь лавтай ихэсгэх учраас оролцох гэж үзэх хэрэгтэй тэмцээн шүү гэж хэлье.

    Оролцогчдод тавих насны хязгаар байхгүй ч, ихэнх оролцогчид 10-12-р ангийн хүүхдүүд байдаг. Багийн гишүүн бүрийн $20-ын бүртгэлийн хураамжаас хүсэлт гаргаад чөлөөлөгдөх боломжтой. Хэрвээ нэг улсаас хэд хэдэн баг оролцохоор бүртгүүлбэл тухайн улсын багуудын хооронд урьдчилсан шалгаруулалт явуулна. 

     Debatewise is proud to announce the third World Online Debating Championships (WODC). This is a debating competition like no other; you can debate from the comfort of your home, you can participate anywhere with internet access, you have a full 24 hours to perfect your arguments and can collaborate with teammates, no matter where they are in the world. 

    Entry costs US$20 per person and is capped at $100 per team. Bursaries are available to all deserving applicants. We will only have one team from each country so may hold preliminary rounds to select the representative before the main contest starts. You'll be notified if that is the case.
Otherwise, get entering and good luck. We are restricting this competition to 32 teams only so don't delay, enter now!
Why enter?
  • Fantastic prizes
  • Chance to call yourself a World Champion
  • Ability to hone your debating skills
  • Debate with people from around the world without leaving home
  • Permanent recognition in the Debatewise Hall of Fame
  • Certificates of achievement for all 32 finalists
  • Chance to mentor next year's contestants
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг эндээс авна уу.
0 сэтгэгдэлтэй

ЗАРЛАЛ: 2012 Oyu Tolgoi Overseas Scholarship
7:45 AM

Америк, Канад, Австралийн нэр хүндтэй сургуулиудад Оюу Толгойн 100%-ийн тэтгэлгээр cурах боломж байгааг сая дууллаа. Одоо их сургуулийн 2, 3-р курс-д сурч байгаа оюутнууд баклаврын зэргээ гадаадад үргэлжлүүлэн хамгаалах боломжтой бол, их сургуулиа төгссөн оюутнууд Мастерийн зэргээ хамгаалахдаа энэхүү тэтгэлэгт хамрагдах боломжтой юм байна. Тэтгэлгийн тухай зарим мэдээллийг дор оруулав. Хамрагдах тухай мэдээллийг энэ файлаас авна уу. Өргөдөл хүлээн авах сүүлийн өдөр: 5-р сарын 16, 2011.

    The Oyu Tolgoi Scholarship Program is designed to financially assist qualified applicants in obtaining degrees from accredited academic institutions of higher learning in the fields of mining engineering, operations, science and technology, environment and earth sciences. Oyu Tolgoi LLC is offering scholarship opportunities to study at well-known universities in USA, Canada and Australia.

    The overseas scholarship program will cover tuition fees, living expenses, airfare, health insurance, and visa and university admission fees. The scholarship program supports study in most fields of mining engineering, operations, science and technology, environment and earth sciences including: mining engineering, operations, mineral processing, metallurgy, geology, mechanical engineering, electrical engineering, civil engineering, environmental policy, energy, IT management, and economics related to mining.

Applicants must:

  • Be citizens of Mongolia.
For Undergraduate Study:
  • Be a second or third year fulltime student at an accredited Mongolian higher education institute
  • Have a minimum GPA of 3.2 or higher
    Have taken a TOEFL or IELTS exam within the last 2 years    
  • (A minimum TOEFL score of 550 PBT, 79 IBT, or a 6.5 overall score on the IELTS exam) If you don’t have a valid TOEFL score yet, please take a mock or institutional TOEFL exam. 

For Graduate Study (MA and MS):

Essential criteria:
  • Be a recent graduate and hold a bachelor’s degree from an accredited higher education institution recognized by overseas universities
  • Graduated with a minimum GPA of 3.2 or higher
  • Have taken a TOEFL or IELTS exam within the last 2 years(A minimum TOEFL score of 550 PBT, 79 IBT, or a 6.5 overall score on the IELTS exam) If you don’t have a valid TOEFL score yet, please take a mock or institutional TOEFL exam.
Desirable criteria:
  • A recent GRE exam score.  
    Applicants who meet the above-mentioned essential criteria are eligible to apply for the overseas scholarship program. English language training will be available to successful applicants to improve their English language skills to meet the overseas universities’ requirements.

1 сэтгэгдэлтэй

2:39 PM

Одоо 10-р ангид байгаа бүх хүүхдүүдэд USAP гээд Америкийн дээд сургуулиудад суралцахад тусламж зөвлөгөө өгдөг хөтөлбөрт оролцоорой гэж хэлмээр байна. Зөндөө хэрэгтэй мэдээлэл өгөхийн зэрэгцээ заримдаа санхүүгийн тусламж үзүүлдэг, тодорхойлолт бичиж өгдөг, Америкад сурахыг хүсэж байгаа бусад хүүхдүүдтэй танилцах боломж олгодог гээд олон сайн талуудтай. Хөтөлбөрт хамрагдах хүүхдүүдийг өргөдөл хүлээн авах сүүлийн өдөр болох 4-н сарын 22-ний дараа эсээ, mock SAT оноо, mock PBT TOEFL оноо гэх мэт шалгууруудыг үндэслэн хүүхдүүдийг шалгаруулж авдаг. Хэрхэн өргөдлөө өгөх талаар мэдэхийг хүсвэл энд дарна уу. Энэ хөтөлбөрийн тусламжтайгаар Америк руу сурахаар явсан зарим оюутнуудын тухай уншихыг хүсвэл энд дарж болно. Доор бас энэхүү хөтөлбөрийн тухай бага сага мэдээлэл оруулав.

Боловсролын Зөвлөгөө Мэдээллийн Төв /БЗМТ ТББ/ нь дунд сургуулийн 10-р ангид онц сайн дүнтэй суралцаж буй, англи хэлний өндөр мэдлэгтэй, гадаадын их дээд сургуулийн төлбөр төлөх боломжгүй өрхийн сурагчдыг АНУ-ын их дээд сургууль коллежийн тэтгэлгээр суралцуулах хөтөлбөрт  /USAP/ оролцохыг урьж байна.

Хөтөлбөрийн зорилго:
Сурлага сайтай, сурах өндөр эрмэлзэлтэй, гадаад орны их дээд сургуулийн төлбөр төлөх санхүүгийн боломжгүй сурагчдыг АНУ-ын их дээд сургуульд тэтгэлэгтэйгээр элсүүлэн суралцуулж Монгол орны ирээдүйн өндөр мэдлэг боловсрол, ур чадвартай удирдагчдыг төлөвшүүлэн бэлтгэхэд оршино.

Хөтөлбөрт оролцогчид 2012 оны 8-р сард АНУ-ын их дээд сургуульд элсэн тэтгэлгээр суралцахаар өргөдөл гаргах бөгөөд манай боловсролын зөвлөх ажилтнууд тодорхой хуваарийн дагуу АНУ-ын их дээд сургууль, коллежийн элсэлтийн өргөдлийн маягт бөглөх, АНУ-д суралцах мэргэжил, сургуулиа сонгох, ТОEFL, SAT элсэлтийн шалгалтанд бэлтгэх, тэтгэлэг хүсэх  маягт бөглөх талаар сар бүр сургалт, зөвлөгөө өгч ажиллах бөгөөд сургуульдаа тэнцсэн хүүхдүүдэд виз хүсэх болон АНУ-ын соёлын талаар баримжаа олгох сургалт явуулна. Эдгээр бүх сургалт, зөвлөгөө үнэ төлбөргүй бөгөөд оролцогчид манай мэдээллийн төвийн Англи хэл дээрхи ном, сурах бичгийг үнэ төлбөргүйгээр ашиглах боломжтой.

АНУ-ын их дээд сургуулиуд оролцогчийг сургуульдаа элсүүлэх, тэтгэлэг олгох болон тэтгэлгийн хэмжээг тогтоохдоо тухайн оролцогчийн ТОEFL, SAT шалгалтын дүн, өргөдлийн агуулга дээр үндэслэдэг. Олон орны чадварлаг хүүхдүүдтэй өрсөлддөг учраас сургуульд тэнцэхгүй тохиодол элбэг гардаг тул хүүхдүүд маш сайн бэлдэн өндөр оноо авч материалаа сайн бүрдүүлэх хэрэгтэй байдгийг анхаарна уу.

Тавигдах шаардлага:
•    11 жилийн сургалттай сургуулийн 10-р ангийн сурагч байх /2012 оны хавар сургуулиа төгсөх/
•    Сайнаас доошгүй дүнтэй байх (B/80/-аас дээш голч дүнтэй байх/
•    Англи хэлний өндөр мэдлэгтэй байх
/TOEFL PBT-550-аас доошгүй оноо авах чадвартай байх/
•    Сургалтын төлбөрөө өөрөө төлөх боломжгүй байх
•    Олон нийтийн  ажилд идэвхтэй оролцдог байх
•    Сар бүр Улаанбаатарт болох сургалтад ирж оролцох боломжтой байх

Бүрдүүлэх материал: /бүх материал Англи хэл дээр байна./
•    Өргөдлийн маягт
•    9-р ангийн бүтэн жилийн болон  10-р ангийн эхний хагас жилийн сурлагын дүн /сургуулийн тамга, гарын үсэгтэй байх/
•    Өргөдлийн маягтанд өгөгдсөн сэдвээр 2 зохион бичлэг бичих /үгийн тоо 300-500/
•    Ангийн эсвэл Англи хэлний багшийн тодорхойлох захидал /тусгай маягтын дагуу/
•    Эцэг эхийн ажлын болон цалингийн тодорхойлолт /монгол хэл дээр байж болно./
•    Гэр бүлиийн санхүүгийн мэдээлэл /тусгай маягтын дагуу/

Илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг доорх хаягаас авна уу:
1 сэтгэгдэлтэй

Өргөдлөө бэлдэж явуулах хугацаа болон бүрдүүлэх материалуудын хураангуй
1:47 AM

"Waiting for the Acceptance Letter", Жон Кийган
   Сүүлийн хэдэн өдөр ирсэн асуултуудын дагуу, сургуулиудад хэзээ өргөдлөө явуулж, ямар материалууд бүрдүүлэх ёстойг ойлгоход хялбар, олоход амар болгох зорилгоор энэ бичлэгийг бичлээ. Доор бичсэн хугацаанууд болон шаардлагууд ерөнхийлөн бичсэн мэдээлэл болохыг анхааран сургууль бүрийн албан ёсны мэдээллийг нь вебсайтуудаас нь аваарай.
  • 1-р сар
Ном уншиж Англи хэлээ сайжруулахыг бол аль эртнээс л хийвэл сайн ч гэсэн 5 юмуу 6-р сард SAT өгөх гэж байгаа бол энэ үеэс л эхлэн бэлдэж эхэлсэн байх хэрэгтэй.
  • 2-4-р сар
Шалгалтандаа бэлдэнэ.
  • 5-р сар
SAT өгнө.
  • 6-8-р сар
6-р сард SAT өгч болно. Амрахынхаа хажуугаар Англи хэлээ сайжруулж SAT-ынхаа оноог ахиулмаар байвал үргэлжлүүлэн бэлдэнэ. Ном сайн унших хэрэгтэй. 
  • 9-р сар
Үргэлжлүүлнэ. Эсээнийхээ тухай бодож эхэлнэ. Өргөдлөө энэ үеээс эхлэн явуулж болдог. Хэрвээ бүх зүйл чинь бэлэн болсон бол 9-н сард ч бүх юмаа бүрдүүлээд явуулчиж болно.
  • 10-11-р сар
SAT дахин өгч болно. Эсээгээ бичээд өргөдлөө бөглөнө. Багш нараасаа тодорхойлолтууд авна.
  • 12-р сар
SAT өгч болно. Бэлэн болгосон өргөдлөө онлайнаар 31-нээс өмнө явуулна. Хагас жилийн дүнгүүд, SAT болон TOEFL-н оноонуудаа онлайнаар явуулна.
  • 1-2-р сар
Зарим сургуулиуд 1-р сард өгсөн SAT-н оноог хүлээж авдаг болохоор 1-р сард SAT өгч болно. Financial Aid буюу тэтгэлгийн өргөдлүүдээ бөглөж явуулна. Зарим сургуулиудад ярилцлага өгч магадгүй.
  • 3-4-р сар
Сургуулиудаас хариунуудаа сонсоно.
  • 5-р сар
Сургуулиа сонгоод хариугаа хэлнэ. Америкийн визний өргөдлөө өгнө.
  • 8-9-р сар
Их сургуулийн хичээл эхэлнэ.

Common App-г нэг удаа бөглөөд хэчнээн ч сургуульд явуулж болно.
 Дээрх жагсаалтад SAT Subject Test болон TOEFL-г оруулаагүй болохыг анхаарна уу. Хэрвээ сургууль чинь шаардаж байвал 2 SAT Subject Test-ийг SAT авдаг саруудын аль нэгэнд нь өгөх хэрэгтэй. TOEFL-г сар бүр хэд хэдэн удаа авдаг учраас бэлдэж байгаад бэлэн болсон үедээ өгч болно. Мэдээж энэ бүгдийн хажуугаар хичээлээс гадуур өөрийн сонирхолтой зүйлээ хийж байх хэрэгтэй. Хэрвээ дунд сургуулиа төгсөөд шууд Америк явахаар төлөвлөж байгаа бол төгсөх жилийнхээ өмнөх жилээс бэлдэж эхлээд төгсөх жилийнхээ дундуур өргөдлөө явуулж дуусах юм. Хэрвээ дээрх хугацаануудаас хоцорсон бол төгсөөд нэг жил Монголын их сургуульд сурахынхаа хажуугаар өргөдлөө бэлдээд явуулж болно.  

Бүрдүүлэх материалын хураангүй:
  • Өргөдөл (Ихэнх сургуулиуд руу Common Application-оор өргөдлөө явуулж болно)
  • Өргөдлийн хураамж, эсвэл хураамжаас чөлөөлж өгөхийг хүссэн бичиг
  • SAT* TOEFL-н оноо. Шаардаж байвал SAT Subject Test өгнө.
  • Хичээлийн явцын дүн
  • Багш нарын тодорхойлолт
  • Эдгээрийг бүгдийг нь явуулсан хойноо Financial Aid-ын материалууд бөглөнө
*SAT-н оронд бас ACT гэдэг шалгалт өгч болно. ACT нь SAT-аас арай өөр. Төлбөрийн хувьд ижил. Зарим хүүхдүүдэд ACT илүү амархан санагддаг. SAT-г International School of Ulaanbaatar дээр авдаг бол ACT-г American School of Ulaanbaatar дээр авдаг. Шалгалтандаа сар гармын өмнөөс онлайнаар бүртгүүлдгийг анхаарна уу. Эртнээс бүртгүүлэхгүй бол шалгалтын суудал дүүрчихдэг.

18 сэтгэгдэлтэй

Америкад баклаврын зэргээ авахын учир буюу Liberal Arts боловсрол гэж юу вэ?
1:53 AM

     Яагаад заавал Америкад сурах болов гэж асуухаар ихэнх хүмүүс дэлхийд тэргүүлэх боловсролыг олгодог болохоор нь гэж хариулдаг. Энэ нь хэдий үнэн ч  (дэлхийн эхний 15-д жагсдаг сургуулиудын 11 нь Америкад байна) баклаврын зэргээ Америкад авахын өөр шалтгаанууд бас бий. 
Дундад зууны үеийн Европийн Liberal Arts
     Ихэнх сургууль нь жилийн жаран сая гаруй төгрөгийн төлбөртэй тул тэтгэлэг сайн өгдөг нь мэдээж чухал. Харин Америкийн олон коллежууд Liberal Arts боловсрол олгодог нь миний хувьд Америкад сурах шийдвэр гаргахад чухал нөлөө үзүүлсэн.
    Онол талаас нь тайлбарлавал Liberal Arts боловсрол гэдэг нь нарийн мэргэжлийн тусгай мэдлэгээс илүүтэй, өргөн цар хүрээний мэдлэгийг олгох, шүүмжлэн сэтгэх, оюуны чадварыг хөгжүүлэхийг голчилдог боловсрол юм.
        Практик талаасаа Liberal Arts коллеж-д очоод сурч байгаа оюутанд Liberal Arts нь мэргэжлээ жил гаруй сонгох албагүйгээр олон төрлийн хичээл үзэж дуртай чиглэлээ сонгох боломжийг олгодгоороо давуу талтай. Дөнгөж арван жилээ төгсөөд байгаа хүүхдэд насан туршдаа хөөх мэргэжлээ сонгоно гэдэг ихэнхдээ л хэтэрхий ахадсан шийдвэр байдаг. Америкийн коллежүүд ч энийг ойлгодог болохоор элсэгчдээсээ ямар нэгэн мэргэжил сонгосон байхыг шаарддаггүй. Бүтэн жилийн туршид найман төрлийн хичээл үзээд юунд дуртай юунд дургүйгээ олж мэдсний дараа мэргэжлээ сонгоно гэдэг сайн шийдвэр гаргахад тустай. Би л гэхэд эхний улиралдаа үзсэн хичээлүүдээс эдийн засагт бага зэрэг сонирхолтойгоо мэдээд үргэлжлүүлж үзэхээр шийдсэн бол хэл шинжэлд сонирхолгүйгээ мэдэж үзэхээ больж байна. Цаашид төр засаг, олон улсын харилцаа, уран зохиол, компьютерийн хичээлүүд ямар байхыг үзэхээр төлөвлөж байгаа.
      Зөвхөн мэргэжлээ сонгож чадахгүй байгаа хүүхдүүд ч гэлтгүй аливаа чиглэлээр сурахаар шийдсэн хүүхдүүдэд ч Liberal Arts боловсрол тохиромжтой. Үнэхээр сонгосон чиглэлээрээ хичээлээ үзэхэд дуртай байвал хурдан гүнзгийрч болдог бол үзээд ирэнгүүт тийм ч их сонирхолгүйгээ мэдвэл чиглэлээ дорхноо өөрчилж болно. Үнэндээ ч ихэнх оюутнууд сургуульдаа орсон хойно төлөвлөж байснаасаа өөр чиглэлээр сурдаг. Инженер болно гэж байсан хүүхэд биологиор сурах, биологиор сурна гэж байсан хүүхэд эдийн засгаар явах нь элбэг.
       Америкад сурах нөгөө чухал шалтгаан бол дээр дурьдсан тэтгэлэг. Тэтгэлгийн тухай блог дээрээ би нэлээн бичсэн байгаа болохоор энд дахин бичээд яахав. Гэхдээ ямар ч байсан гадаадын оюутнуудад Америк шиг их тэтгэлэг өгдөг өөр газар байхгүй. Зөвхөн Харвард, Йэйл гэлтгүй Америкад гадны оюутнуудад тэтгэлэг сайн өгдөг сургуулиуд өчнөөн бий. Яг хэд гэдгийг нь мэдэхгүй ч тэтгэлэг маш сайн өгдөг сургууль зуу лавтай давна.
     Дэлхийн шилдэг боловсролыг мэргэжлээ зөв сонгоод, азтай байвал Монголын их сургуульд сурахаас ч бага зардлаар эзэмшинэ гэдэг асар том боломж. Ийм боломж байгааг ухаарсан дэлхийн орон бүр дахь хүүхдүүд Америкийн сургуулиуд руу хошуурцгааж, Хятад Солонгосууд бүр мянга мянгаараа очиж суралцаж байхад Монголын оюутнууд ч Америкийн шилдэг сургуулиудад олноороо сурвал сайхан.
11 сэтгэгдэлтэй

Харвард дахь эхний өдрүүд
2:56 AM

Annenberg Hall, Харвардын хоолны заал
Харвардын байдаг Кэмбридж гэдэг Бостонтой хөршлөх хотод ирэхдээ Бээжин, Уошингтоноор дайран өнгөрч нийт 25 цаг нисэв ээ. Бээжингийн онгоцны буудал дээр түр зуур төөрснийг эс тооцвол замын туршид ихэвчлэн унтаж явсаар саад бэрхшээлгүй явж ирэв. Уошингтон руу явах нислэгээр Хятадын хөдөөний охины дэргэд сууж үе үе яриа өрнүүлэхэд зарим талаар сонирхолтой байлаа. Delaware-ийн их сургуульд сурах гэж байгаа тэр охиноос Хятадын засгийн газар Гүүглийг блоколсны талаар Хятад хүний хувьд юу гэж боддогийг асуувал бодож бодож байснаа зөв байх аа гэж байв. Бас facebook-ийн талаар асуухад facebook гэж амьдралдаа ганц ч сонсож үзээгүй нь урьдчилан таамаглаж байсан хэдий ч сонин хариулт санагдсан. Ийн ниссээр Уошингтонд онгоц дүүрэн Хятад оюутнуудын хамт нар жаргах үеэр буугаад Америкийн хилийг давах болоход жижигхэн спикэр дээр Beyonce цангинуулан сонсох хар арьстан гаалийн ажилтан "Why did you come to the states?" хэмээн ёсыг бодон асуунгаа хариулт сонссон уу үгүй юу пасспортон дээр тамга дараад гаргаж өглөө.
Sever Hall, Harvard Yard
Өнгө өнгийн арьстай хүмүүс, яаран алхах мөртлөө ард нь явж байгаа хүнийхээ өөдөөс хаалга хэзээ ч хаадаггүй, чөлөөтэй харьцаатай мөртлөө эелдэг Америкчууд урьд зун Америкад миний ирэхэд байсан шигээ л байж байна. Дахиад нэг цаг гарам нисч шөнийн 12 цагт Бостонд очоод Кэмбридж хүрэх таксинд суув. Хаашаа явахав хаягаа хэл гэж жолоочийг хэлэхэд нь газрын зураг харуултал газрын зураг ойлгодоггүй, GPS-ээр л замаа заалгаж явдаг гэлээ. Тэгэхээр нь Харвард явъя гээд хөдлөв. Нөгөөдөх чинь бас Харвардын ойр ирчихээд хаашаа явахаа сайн мэдэхгүй байсан уу, илүү мөнгө авах гэсэн үү жижиг жижиг гудамжаар авч явсаар Харвардын үүдэнд ирэв. Буугаад типэнд 5 доллар өгөхөд аз жаргал хүсээд л ихэд баясаад яваад өгч байна.
Алдарт Харвард руу төв хаалгаар нь ороход эхлээд өөрийн эрхгүй инээмсэглээд л явж байсан бол сүүлдээ үе үе энд ирчихсэн байгаадаа итгэхгүй л гайхаж явлаа. Чемодануудаа Harvard Yard-аар чирч явсаар намайг миний өрөөнд оруулж өгөхөөр хүлээж байсан хүмүүстэй уулзаад өрөөндөө оров. Мэдээж онгоцоор  явах туршдаа унтсан, мөн 12 цагийн зөрүүтэй орноос ирсэн тул нойр хүрэхгүй, үүр цайтал хүлээгээд өрөөнөөсөө гарч Кэмбрижээр алхаж тэнэлээ. Харвардын оюутны хотхон үнэхээр сайхан санагдсан. Хаа сайгүй ногоон зүлэг модтой, бараг мод болгонд хүмүүст дасчихсан хэрэм амьдарна, энд тэнд туулайнууд хүртэл харагдав. Хотхоноос гараад Кэмбрижээр алхаад явахад тун сайхан байлаа. Явган хүний гарц руу ойртонгуут л машинууд шууд зогсоод гаргаж өгнө, бүүр өглөө атал дасгал хийгээд гадаа гүйх хүмүүс зөндөө. Хааяа ногоон цэцэрлэг тааралдаад ер нь л амьрдахад сайхан газар ажээ.
   Маргаашнаас нь хоёр хоног цэвэрлэгээний ажил хийв. Цэвэрлэгээний ажил ч гэж, нээх сүйдтэй юм байхгүй, гол нь хичээл эхлэхээс өмнө хамт ажиллаж байгаа оюутнуудтайгаа танилцаж нөхөрлөх боломж олгож байгаа хөтөлбөр юм. Манай цэвэрлэгээний баг ч эхлээд ярих гэхээр нэг л ярих юм олдохгүй чимээгүй ажиллаад шал шүүрдэх зуураа үг дуугарахгүй чимээгүй байгаагаа шоглон өөрсдийгөө "silent sweepers" хэмээн нэрлэв. Ажлын хоёр дахь өдрөөс харин ажил хийхээсээ илүүтэй цагийг ярьж өнгөрүүлсэн ч цалингаа урьдны адил хэвээр нь авах боллоо.
   Цэвэрлэгээний ажлын дараа долоо хоног олон улсын оюутнуудад Америкад амьдарч Харвардад сурах талаар зөвлөгөө өгөх хөтөлбөрүүдэд хамрагдав. Эдгээр хөтөлбөрүүдэд хамрагдаж байхад сонирхолтой санагдсан зүйл гэвэл Харвардад ирж буй оюутнууд бие биенээсээ хэчнээн ихээр өөр өөр байгаа нь байлаа. Сургууль сургуулийнхаа шилдэг хүүхдүүд гэхээр бүгдээрээ жоохон ч гэсэн төстэй байх болов уу гэж бодсон чинь бүр бүхий л төрлийн (зүгээр ч нэг хэлж байгаа юм биш шүү!) хүмүүс байх аж.
Хэд хоногийн өмнө байнгын өрөөндөө нүүж ороод төвхнөсөн. Миний өрөөнд Al Gore, хажуу өрөөнд Tommy Lee Jones амьдардаг байсан нь Харвардын олон олон сонирхолтой зүйлсийн нэг нь л байв. Нийт 15 гаруй сая номтой Харвардын номын сангуудаар явахад үнэхээр аугаа санагдаж байлаа. Харвардын төв номын сангийн аварга том байшингийн 4 давхар гаруйд нь дүүрэн номнууд байх ба нийт номын тавиуруудын урт нь 90км орчим болдог гэсэн. Дотор нь алхаад явахад зарим газраар хэн ч байхгүй, чив чимээгүй, зөвхөн алхсан газраар мэдрэгч гэрлүүд асах нь Харри Поттэр дээр гардаг Hall of Prophecy шиг санагдаж байв.
Sanders Theatre, хамгийн том лекцүүд энд болдог
Есөн сарын нэгэнд хичээлүүд эхэлсэн. Эхний хагас жилд 4 хичээл сонгож болно гэхээр нь эдийн засаг, хэл шинжлэл, expository writing, Франц хэл гээд сонгоод байна. Эдийн засгийн лекцийг нь дэлхийд алдартай Mankiw гээд профессор тавьдаг ба лекц бүрт дор хаяж 600 оюутан Харвардын Sanders Theatre-г дүүргэдэг. Хэл шинжлэлийн хичээл их сонирхолтой санагдаж байгаа. Гэхдээ сонирхож буй чиглэлүүд зөндөө, бас мэргэжлээ дараа жил болтол сонгох албагүй учраас энэ жилдээ аль болохоор олон төрлийн хичээлд сууж үзэх төлөвлөгөөтэй байна.
51 сэтгэгдэлтэй

Сургуулиа сонгох нь
10:08 AM

HP-ийн tablet PC-нд зориулан гаргасан сургууль хайх
Америкийн 4000 гаруй сургуулиудаас өргөдөл явуулах хэдийгээ сонгох нь цаг, хүч хөдөлмөр их шаардсан ажил болох нь олонтаа. Сургуулиа сонгоход олон улсын сурагчдад тэтгэлэг өгдөг эсэх, өгдөг бол хэр ихийг, сургуулийн хэмжээ, ороход хэр хэцүү болох гээд бас харгалзаж үзэх олон арваад үзүүлэлтүүд бий. Тиймээс энэ нийтлэлээр сургуулиа хэрхэн сонгох, хэдэн сургуульд өргөдөл явуулбал зохих талаар бичихээр боллоо. 
  • Хэдэн сургуульд өргөдлөө явуулах вэ?
    Америкийн сайн сургуулиуд, ялангуяа тэтгэлэг их өгдөг баян сургуулиуд бүгд л ороход хэцүү байдаг. Өргөдөл өгсөн сурагчдын зургаахан хувийг авдаг Харвардад байтугай, 30%-ийг авдаг Хамилтонд ч орж чадна гэсэн баталгааг баргийн хүнд гаргахад хэцүү. Их хэмжээний тэтгэлэг хүсч байгаа гадны сурагчдад бол бүр ч хэцүү юм. Сургуулиудаа төдий зөв сонгоогүйгээс, (эсвэл аз дутсанаас!) болж 10 сургуульд өргөдлөө явуулаад нэгэнд нь ч орж чадаагүй, эсвэл заримд нь элсэх эрхтэй болсон ч хангалттай тэтгэлэг авч чадаагүй тохиолдлууд зөндөө гардаг.  Аль аль сургуульд орж чадах нь урьдчилан таахад тун хэцүү асуудал юм. Америкад SAT дээр 1800 оноотой хүүхэд Харвард, Стэнфордод 100%-ийн тэтгэлэгтэй орж байхад 2300-тай хүүхэд дундаж сургуульд арай гэж л орох нь байх л үзэгдэл. Тиймээс сургуульд орох магадлалаа ихэсгэхийн тулд хүүхдүүд аль болох олон сургуульд өргөдлөө явуулах гэдэг боловч өргөдөл бүрт гарах зардал (application fee, шуудангийн мөнгө г.м.), бөглөж эсээг нь бичиж суух цагт баригдан ихэнх нь 6-12 сургуульд өргөдлөө явуулахаар болдог. 
    Ийм тооны сургуулиуд сонгохдоо тэдгээрийгээ ороход хүнд хэцүүгээр нь ангилж, ангилал тус бүрээс хэд хэдийг сонгох нь түгээмэл стратеги. Өөрөөр хэлбэл 9 сургуульд өргөдлөө явуулахаар болсон хүүхэд 3-н "мөрөөдлийн" (reach), 3-н өөрт тохирсон (match), 3-н бараг л баталгаатай орж чадах (safety) сургуулиуд сонгоно гэсэн үг юм. Бусад зүйлсийг түр хойш тавин зөвхөн шалгалтын оноон дээр тулгуурлаж энэ стратегийг жишээлэн үзүүлбэл SAT дээрээ 1800 орчим оноотой хүүхэд 1900-2100 оноотой хүүхдүүд авдаг 3 сургууль, 1700-1900 оноотой хүүхдүүд авдаг 3 сургууль, 1500-1700 оноотой хүүхдүүд авдаг 3 сургуульд өргөдлөө явуулах юм.
    Мэдээж заавал ийм маягаар сургуулиудаа сонгох албагүй. 2 баталгаатай орж чадах сургууль, 8 мөрөөдлийн сургууль ч юм уу, 1-хэн мөрөөдлийн сургуульд явуулах гээд өөрт тохирсноороо сонгож болно. Ямар ч тохиолдолд сургуулигүй хоцрохгүйгээр л сонголтоо хийх нь хамгийн чухал. 
  • Сургуулиа хаанаас олох, олон сургуулиас шүүж, өөрийнхоо хэдийг сонгох тухай
CollegeBoard-ын сургуулиудын хайлтын систем
  Сургуулиа интернэтээр олно. Олохдоо CollegeBoard-ийн College Search гэдэг хайлтын системийг хамгийн өргөн ашигладаг. Үүнээс гадна CollegeConfidential-ийн шинээр гаргасан SuperMatch гэдэг систем боловсоронгуй бөгөөд оновчтойн дээр ашиглахад хялбар. Гэхдээ CollegeBoard-ийн хайлт хэрэглэхэд арай хүнд ч илүү нарийн хайлт хийх боломжтой байна.
     Эдгээр хайлтын системүүд нь хоёулаа хайлтыг үүсгэгчийн шаардлагын дагуу шат дарааллан сургуулиудыг хасаж эцсийн үр дүнг харуулж ажилладаг зарчимтай. Жишээлбэл CollegeBoard-ийн хайлт дээр "Зөвхөн 4 жилийн коллеж" гэсэн сонголт дээр дарахад Америкийн 4000 сургуулийн 2000 нь л үлдэж байна. Цаашлаад "Гадаадын сурагчдад тэтгэлэг өгдөг" гэснийг сонговол 1500 сургууль л үлдэнэ. Ямар мэргэжлээр сурах, Америкийн хаахна байдаг гэх мэт нарийн ширийн юм оруулбал бүр ч цөөхөн сургууль үлдэх юм. Хайлтын бүх үзүүлэлтүүдээ оруулсны эцэст ихэвчлэн 100-аас хэтрэхгүй сургууль гарч ирэх бөгөөд тус бүр дээр нь дарж дэлгэрэнгүй мэдээллийг нь үзэх боломжтой. Тус бүрийнх нь веб сайт руу нь бас орж таалагдах нэгнийг нь үлдээгээд үлдсэнийг нь хасна. 
    Ер нь хайлтаа иймэрхүү маягаар хийнэ. Тэтгэлэг авахыг хүсч байгаа хүний хувьд сургуулийнхаа дэлгэрэнгүй мэдээлэл рүү ороод хамгийн эхэлж анхаарах зүйл нь "International Students" хэсэг дэх "Financial Aid"-ийн бүлэг юм. Энд зарим сургуулиуд хэдэн олон улсын сурагчдад хэр их тэтгэлэг өгснөө бичсэн байдаг. Мэдээж энэ үзүүлэлт өндөр байх тусмаа сайн. Үүнээс дутахгүй чухал үзүүлэлт нь "Admission Rate" буюу өргөдөл өгөгчдийн хэдэн хувийг авдгийг харуулсан тоо юм. Гэхдээ сургуулиудаа бүхий л талаас нь дүгнэж байгаад сонгох нь зүйтэй.

  •       Сургуулиа сонгоход "топ" жагсаалтууд (rankings) ашиглах нь

U.S. News-ийн сургуулиудын "ranking"
Шилдэг арав, зуун сургууль жагсаасан жагсаалтууд хаа сайгүй байна. Эдгээрийг аливаа сургуулийн талаар ерөнхий ойлголт авахад л ашиглануу гэхээс нарийн ухаж ойлгоод байх хэрэггүй. Ихэнх тохиолдолд 10-н байрын зайтай сургуулиуд хоорондоо бараг адилхан байдаг. Тэгээд ч жагсаалтуудыг сургуулиа хайж байгаа хүнд огт хамаагүй зүйлс дээр тулгуурлаж гаргах нь элбэг. Зарим жагсаалтууд аливаа сургуулийн талаар интернэт дээр хэр их хайлт явагддагаар нь жагсаадаг байх жишээтэй. Дээрээс нь ихэнх жагсаалтууд мэргэжлүүдийг харгалздаггүй. Жишээлбэл MIT, John's Hopkins нарыг U.S. News-ийн жагсаалт 1-т жагсаагаагүй ч эдгээр сургуулиуд технологи, шинжлэх ухааны чиглэлээр сурах гэж буй сурагчдад яах аргагүй шилдэг сургуулиуд болох нь ойлгомжтой. 

14 сэтгэгдэлтэй